Nanikutini e kukuetshimunanitsh Kananatu-tshissenitakanitshsh tapueun

English Sheshatshiu Innu-aimun

Ushkatsh tshatshipanitsh

Kananatu‑tshissenitakanit tapueun? Shiship-pishimᵘ 29,  2022.

Tshekuan an tshe tutakanitsh ?

Kananatu‑tshissenitakanit tapueun tshika minu‑tshitapatakanu, nanatu-tshissenitakanu kie ka nishi-pimipaiakanitsh innuatsh eka ka minupanikutsh mitshim-utshimaua eshpanitshi.

Kananatu‑tshissenitakanit tapueun tshika natutuakanuatsh auenitshi ka nishi-matenitatsh kie ka nishi-tutuakanitsh ete mitshim-utshimamua eshpanitshi ka nakatuenimakanitsh:

Tshika tshishkutamashuatsh ka atushkatakuau auennu ka nanatu-tshissenimakanitsh mitshim-utshimauatsh ka utinatsh auassa, ka nishi-tutuakanitshi, ka nishpanitsh utinniunuatsh kie tan nishpanipan ete mashtei innu ka pimipaiakanitsh auassatsh ka utinikutsh mitshim-utshimaua, kie

    • Innu-utenatsh tshe uauitakanitsh nanatu-tshissenitamun atusseun;
    • Tipan tshika uapamakanuatsh uikanishimuauatsh kie kutakatsh auenitshi, kie ka makunakanitsh;
    • auenitshi tshe aimakanitsh; kie
    • e unashinatanikanitsh, nikamuna e tutakanitshi, e pishtepanitunanitsh, e mashinamatunanitsh, mak kutaka tshekuaia

Nipun ka nanatu-tshissenitakanitsh:

Tshika nanatu-tshissenimakanuatsh passe auassatsh kie ussinitshishuatsh ka kaiuenimakanitsh ka unitatsh itinniunuaua kie ka nishi-tutuakanitsh ete e nakatuenimakanitsh kie ma ka utinakanitsh

    • Utaumuau mak ukuaumuau put kie uikanishimauauatsh tshipa tshi nanatu-tshissenitamuatsh tan eshpanitshi utauassimuaua mak tshetshi tapuetuakanitsh.
    • Utinakanitshe mashinanikan mak tapuetakanitshe tshika tshishikakanu mishue tshekuan mak tshika tshishikuakanu kauitshinuesht.
    • Tshash tshipa tshipa tshi tshishipanau tshetshi tutamekᵘ mashinanikan anita upau-pishimᵘ 1, 2022 nuash ete uashtessiu-pishimᵘ 31, 2022
    • An uetsh nanatu-tshissenitakanitshsh tshekuan, tshetshi nishtutamekᵘ tshekuan eshpanitsh mak tshetshi tutakanitsh tshekuan tshetshi eka minuatsh nishinakuak ete ushtetshe.
    • Kananatu tshissenitakanitsh tapueun ete ka pimipanitakanitsh tipatshimun ama tshika utsh atamenimikun, mak ama tshi makunikun.

Ete tshika utshipanu tshishkutamashun tshishennuatsh mak mishta-tshissenitatsh tshekuannu mak anite kamishta-tshishkutamashunanitsh:

Kananatu‑tshissenitakanit tapueun ete uipatsh eshpanitsh mak anutshu eshpanitsh mak minuatsh eshpanitsh. Tshipa uitamuakanuatsh tshishennuatsh, mak kutakuatsh ka-mishta-tshissenitatsh auenitshi, mitshim-utshimauatsh, kamakunueshitsh, auassa mak ussinitshishua ka atushkuatsh, minu-inniun ka atusseshitsh, kie ka ushtuenitaminitshi ka atushkuatsh mak kutakatsh tshe tatsh tshe natutatsh aianimuetaue auenitshi an tshekuan ua nanatu-tshissenitakanitshi tshekuan.

Tshekuan tshe nishi-pimipanitsh

Tshishe-utshimau utipenitamun ekute ka utsh tshitshipanitakanitsh Kananatu‑tshissenitakanit tapueun, kie eukuan tshe uauitakanitsh: aue, tshekuan, tanite, tan nishpish kie tanite uetshi-nishpanitsh mak eshinakuatsh.

Auenitshi

  • Judge James Igloliorte (uipatsh tshishe-kamakunuesht ute Newfoundland mak Napatuau),
  • Anastasia Qupee (uipatsh ka utshimashkueut Innu Nation), kie
  • Dr. Mike Devine (uipatsh ka mishta-tshishkutamatshet mitshim-utshimau)

Tshekuan tshe tutakanit nanatu-tshissenitakanitshe tapueuen ?

  • Tshe tshitapatakanitsh tshekuan tshe nishi-atushkatakanitsh mak tan tshe nishi-minupanitsh:
    • Uipatsh ka petsh nakatuenimakanit auass mak ka nishi-matenitakuau innuatsh
    • Tshekuannu innu uitsh tat anita auassa keiuenimakanitshi
  • Tshekuan e takuatsh tshe nishi-uitshakanit aue put mak ama takuannu; tan tshipa nishi-tutakanu tshetshi eka nakatishinakanit anite utenatsh put kie anite uikanisha; mak tanite tshe nishi-atussemakatsh tshetshi eka unitat eshi-inniut
    • Ka nishi-tutuakanit eka minuanitsh, ka nishi-matenitak eka minu-tutakanit, kie eshpanit innu ka tat ete ka nishi-tutakanit tshekuannu tshe atushkatak, kie e tanitshi uikanishuaua
  • Tshe nishi-uauetashutetshi nanatu‑tshissenitamuna auassatsh kie ussinitshishuatsh ka nishi-nipitsh:
    • Ka nishi-tutuakanitsh mekuatsh e nakatuenimakanitsh kie mekuatsh uetinakanitsh;
    • Eshkᵘ eka nishunnu ashu patetash tatupipunueshitsh anita nepitsh kie mak nepitsh ushkau-pishimua nistunnu etshitauakanitshi anita  2007;
    • Uikanishimauatsh kie mak aue keiuenimat enua auassa kie mak aue ka utinakanit tshetshi tat ete ushkatsh ka nishi-pimipanitsh mitshim-utshimau uitsh nipinitshi enua auassa; kie
    • Tapuetakanu tshetshi tshitshipanitsh e nanatu‑tshissenitakanitsh tshekuan
  • Eshi-tapuetatunanitsh tshe nishi-tutakakanitsh tshekuan:
    • Tshika mamushtakanua tipatshimuna,
    • tan nishpanipan,
    • tan eshi-matenitakuanipan,
    • tshekuan atshipanipan,
    • tshekuan minupanipan kie
    • tshekuan ama minupanipan, kie
    • tshetshi tutakanitsh tshipa nishi-minupanu ete utshtshe.

Tshekuan uauapatakanitsh aue kananatu‑tshissenitakanitsh tapueun mak tshishi-tutakanitshe?

Anitshi ka tshimanakanitsh ka atusseshitsh anite utsh tshishe-utshimaua ui tutamuatsh tshetshi takuanitsh innua tshetshi uauitaminitshi eshi-tshissenitaminitshi shutshishiunnu mak tshetshi minu-inniutuau innuatsh. Eshkᵘ ka tshipanikanitsh ue Kananatu tshissenitakanitshsh tapueuen, tshika minu-tshitapatamuatsh anitsh tshishe-utshimaua ka tshimanikutsh, enu ka nishi-petakuau etatshimushtuakanitsh kie eshi-tshishkutamakutsh. Eku tshe tutatsh mashinanikannu tshipa nishi uitshakanutsh auassatsh tshetshi minu nakatuenimakanitsh, mak tshetshi minuenamutsh, kie tshetshi keiuenitatsh utinniunuaua.

Tanite tshe natshishkatunanitsh ?

Anite innu-utenatsh: Nasht nishpish tutakanu tshetshi petuakanitsh innuatsh aianimuetaue, e mamuinanitsh kie e natutakanitsh ete Sheshatshitsh mak Natuashish tshika taianu. Tshika tutakanu tshetshi natutuakanitsh auenitshi ete aiatassitsh e tatsh tshika uauitamatunanu .

  • Utunikatun: Innu ka utunikuakanitsh tshika tau ete
  • Natshishkatunanu aue tshe aiatinak ete innu-utenatsh: Anitsh ka tshimanakanitsh tshishe-utshimaua tshetshi pimipanitatsh tapueunnu nanatu‑tshissenitamunnu, tshash aieshkupuatsh tshetshi tat aue tshe aiatinak natshishkatunnu ete Sheshatshitsh mak Natuashish.
  • Uauitshinitun tshe nishi-takuatsh: tshika takuan uauitshinitun ete tapueun nanatu‑tshissenitamun atushkatetshe.

Tan tshe nishi-tshishipanitsh mak tan tshe nishi-nitshipanitsh ?

  • Uipatsh 2023 piputshe tshitapatakanu tshetshi tshitshipananitsh: tshika nutenikanu tshetshi aianimuanitsh tshetshi tshissituakanitsh kutakuatsh auassatsh ka pikunikanitshi utinniunuaua kie ekute tshe nutenikanitsh tshe atushkatakanitsh.
  • Uauitamatun tshipa tshishi-tutakanu uashtessiu-pishimᵘ nishtunnu ashu peikᵘ e tshishtauakanit anita  2023 (kie anitsh ka atushkatakau enu tapueunnu nanatu-tshissenitamunnu tshika tauatsh ete innu-utenatsh tshe uauitatsh ka nishi-mishkakau ka nishi-nanatu-tshissenitakanitsh tapueunnu)

Tan nipa nishi-tutei tshetshi kie nin uauitshinuian ?

  • Tshe uauitamin ka petsh nishpanin kie tshin
    • Eku ui uauitame ka nishpanin tshitinniunitsh ete tshika nanatu-tshissenitakanu tapueun, tshika minikun tshetshi mashinataushun tshetshi eka ueuepanitakanitsh tshitipatshimun tshetshi tan ete kamamuinanitsh kie mak mamu mamuinanitshe ete takuatshitshe. Tshika uitakanu tshe nishpish tshitshipananitsh.
  • Auenitshi tshe minakanitsh tshetshi aianimuetsh
    • Anitsh kaitusseshitsh  uinuau ka-pimipaninushutshi kie mak aue tshetshi minakanit tshetshi aianimuet, mashinanikaia ka shakassinitakanitshi tshika ueuepanua mashtei etushkanitsh anita shetan-pishimᵘ. (ka atusseshitsh tshika tauatsh tshetshi minakanitsh tshetshi aianimuetsh mak tshetshi natutuakanitsh); Newfoundland mak Napuatuau tshishe-utshimau kie Innu Nation, Sheshatshit mak Natuashish innu‑utshimauatsh tshika minakanuatsh tshetshi aianimuetsh. Kutakuatsh kapeiku-pimipaninushutsh passe tshika minakanutsh tshetshi uauitatsh kie uinuau etenitatsh.
  • Nipun ka nanatu-tshissenitakanitsh
    • Ui nanatu-tshissenitame eshi-nipit tshikanish, tshika ui tute mashinanikan anita katatashipitakanitsh. [link to form]. Tshe pitakatan tshimashinanaikan anita ushkau pishimᵘ nishtunnu e tshishtauakanit (30), 2022. Tapuetakanitshe tshimashinanikan, mishue tshekuan  tshika tshishikakanu mak tshika tshishikuakanu kauitshinuesht uatshinishk.

Tan tshe nishi-atussemakatsh kananatu‑tshissenitakanitsh tapueun ?

  • Kauitshinueshitsh tshika mamunamuatsh uauitamuna kie eshi-mishkakanitsh tapueun tshetshi mashinatanikanitsh kie tshe uauitakanitsh tshipa nishi-minupanitakanu kie tshe nishi-nanatu-tshissenitakanitsh tapueun.
  • Tshetshi peikutakanitsh minupaninitun: Ete Kananatu-tshissenitakanitsh tapueun tshika tutakanu tshetshi peikutakanitsh kie tshe nishi-uauitshaushinanitsh ute utsh Touchstones of Hope ka nishinikatikanua tshetshi atushkatetsh tshe nishi-mishkutinakanitsh eka ka minupanitsh tshekuan, tshetshi mamu uitshinitunanitsh e nanatu‑mishkakanitsh minupaninitun kie tshe nishi-tutakanitsh tshekuan, tshetshi apatshitakanitsh innu-aituna, innu‑aianimuaia kie tshetshi nishtuapatakanitsh inniun.
  • Ama tshika tshi atamenimakanu aue, kie ama tshika tshi natutakanu anite kaueueshinitunanitsh
  • E natutuakanitsh auenitshi: Ama tshika tshi ut animenitakuan tshetshi nishi-pimipanitsh ete natutuakanituaue
    • Tshika minakanuatsh auenitshi tshetshi eka ueuepanitatsh utipatshimunuaua kie kutakatsh tshika minakanuatsh mukᵘ uinuau etenitatsh tshipa nishi-minupanutsh aianimuetuaue
    • Ka nishpanit ete mitshim‑utshimau utatusseunitsh ka pimipaiat auassa tshipa tshi nishi-uauitamuatsh uinuau anite:
      • e unashinatanikanitsh;
      • tipatshimuna;
      • e minuepitakanitsh kie put e nikamunanitsh;
      • e pishtepaninushunanitsh  kaishetshikamakanitsh;
      • kutaka kaishetshikamakanitsh;
      • e pishtepaninushunanitsh e aianimuanitsh;
      • mashinanikaia;
      • tshissitamun-mashinanikanissa;
      • kie anite mashinamatun.
    • kie tshipa tshi apatshitakanu mishue put mak kie passe tshekuan :
      • Anite ka natutakanitsh
      • Kakukuetshimatunanitsh kie kananatu-tshissenitakanitsh
      • Nanatu-tshissenitamun kie nipun nanatu-tshissenitamun
      • ka nanatuapatakanitsh tshekuan eshi‑mashinatanikanitsh
      • e mashinatanikanitshi tipatshimuna
  • Etashumakanit aue: ete Kananatu-tshissenitakanitsh tapueun nitashumakanu aue tshetshi minuet mashinanikannu kie mak tshetshi tshiuetashinak utaianimuan eshi‑tshissenitak tshekuannu.